Πώς να Κερδίσω έναν Μαθητή και να τον Κάνω να Αγαπήσει τη Μάθηση

Η ακαδημαϊκή επιτυχία ή αποτυχία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, άλλοι εκ των οποίων προέρχονται από τον ίδιο τον μαθητή, ενώ άλλοι σχετίζονται με δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον, χαμηλή αυτοεκτίμηση, οικονομικές δυσκολίες ή κοινωνικό υπόβαθρο. Η διδασκαλία ενός απρόθυμου μαθητή μπορεί να είναι δύσκολη, όμως αποτελεί και μία από τις πιο ικανοποιητικές εμπειρίες, καθώς τον βλέπετε να εξελίσσεται και να βρίσκει τον δικό του σκοπό μέσα στην τάξη. Σε αυτό το άρθρο θα βρείτε πρακτικές συμβουλές για να εμπλέξετε, να κατανοήσετε και να εμπνεύσετε μαθητές που δυσκολεύονται ακαδημαϊκά.

Πώς Ενισχύονται τα Κίνητρα Μάθησης σε Απρόθυμους Μαθητές

Αν είστε καθηγητής και προσπαθείτε να εμπνεύσετε έναν μαθητή που δείχνει να μην ενδιαφέρεται καθόλου για το μάθημα, μην απογοητεύεστε. Με λίγη υπομονή και τις σωστές πρακτικές, κάθε καθηγητής, ανεξαρτήτως αντικειμένου, μπορεί να πετύχει ακόμα και με τους πιο απρόθυμους μαθητές. Στις παρακάτω ενότητες θα βρείτε συγκεκριμένες τεχνικές που θα σας βοηθήσουν να τον κερδίσετε βήμα-βήμα.

Πώς να Κερδίσετε έναν Μαθητή: Χτίστε Σχέση Εμπιστοσύνης

Στους μικρότερους μαθητές, ο καθηγητής συνήθως δεν επιλέγεται από τους ίδιους, αλλά από τους γονείς ή τους κηδεμόνες τους. Αν ο μαθητής δεν είχε καλή σχέση με δασκάλους στο παρελθόν, μπορεί να σας κατατάξει κι εσάς σε μια λίστα ενοχλητικών ενηλίκων που του λένε τι να κάνει. Γι' αυτό, πριν μπείτε στην ουσία των μαθημάτων και των εργασιών, αξίζει να αφιερώσετε χρόνο για να γνωρίσετε τα ενδιαφέροντά του, όπως τα χόμπι, τις ταινίες ή τη μουσική που ακούει. Όταν βρείτε κοινό έδαφος, ο μαθητής θα περιμένει με μεγαλύτερη διάθεση το επόμενο μάθημα.

Το να χτίσετε σχέση εμπιστοσύνης είναι σημαντικό για κάθε μαθητή, αλλά ακόμα πιο κρίσιμο για όσους αντιμετωπίζουν ακαδημαϊκές δυσκολίες. Αφού δημιουργήσετε αυτή τη σχέση, δοκιμάστε να στήσετε το επόμενο μάθημα γύρω από τα αγαπημένα του θέματα. Αυτό θα ενισχύσει τη συνεργασία και θα κάνει τη σχέση σας ακόμα πιο δυνατή.

Ζητήστε την Άποψη του Μαθητή σας

Για να πετύχετε σε οποιοδήποτε επίπεδο διδασκαλίας, χρειάζεται να μένετε ανοιχτοί σε feedback από τους μαθητές και τους γονείς τους. Ζητήστε λοιπόν τακτικά τη γνώμη του μαθητή σας, όσο συχνά κρίνετε ότι χρειάζεται. Μερικές χρήσιμες ερωτήσεις που μπορείτε να του κάνετε είναι:

Κάνοντας αυτές τις ερωτήσεις, βελτιώνετε τα μαθήματά σας και εξελίσσεστε ως καθηγητής. Παράλληλα, οι απρόθυμοι μαθητές εκτιμούν ιδιαίτερα το γεγονός ότι ζητάτε τη γνώμη τους, καθώς νιώθουν ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν είναι στατική, αλλά εξελίσσεται συνεχώς.

Τα παιδιά δεν μαθαίνουν από ανθρώπους που δεν τους συμπαθούν.

Rita Pierson, Every Kid Needs a Champion (TED Talk)

Επικοινωνήστε με τους Γονείς του Μαθητή

Πολλοί καθηγητές διδάσκουν ανήλικους μαθητές, των οποίων οι γονείς έχουν κάνει την επιλογή του μαθήματος. Αν παρατηρήσετε ότι κάτι δεν πάει καλά με τον μαθητή σας, αξίζει να ρωτήσετε τους γονείς τι συμβαίνει. Δεν χρειάζεται να μπείτε σε προσωπικά θέματα, αλλά είναι σημαντικό να γνωρίζετε αν κάποιο τραύμα ή μαθησιακή δυσκολία επηρεάζει την πορεία του μαθητή. Για το καλό του παιδιού, καθηγητές και γονείς πρέπει να διατηρούν ανοιχτή επικοινωνία.

Αφού ενημερωθείτε ή διαβάσετε σχετικό υλικό, μοιραστείτε με τους γονείς κάποιες πρακτικές συμβουλές που μπορούν να εφαρμόσουν στο σπίτι, ώστε να διευκολύνουν τη μάθηση. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ο μαθητής αντιμετωπίζει σοβαρές ακαδημαϊκές δυσκολίες. Όταν τα παιδιά συνδέουν τη μάθηση με τον χρόνο που περνούν με την οικογένειά τους, είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν θετική σχέση ανάμεσα στην οικογενειακή ζωή και το διάβασμα.

Μετατρέψτε τη Βαρετή Μάθηση σε Διασκεδαστική και Ενεργητική Μάθηση

Για να γίνει η εκπαίδευση πιο ελκυστική για μαθητές δημοτικού και γυμνασίου, έχουν εφαρμοστεί πολλές μέθοδοι διδασκαλίας με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Μια από αυτές είναι η μέθοδος Montessori, η οποία χρησιμοποιεί χρωματιστό, ελκυστικό υλικό για να κεντρίσει το ενδιαφέρον των παιδιών και στοχεύει στην πρακτική εκμάθηση εννοιών όπως ο όγκος, ο αριθμός ή το μέγεθος.

Η ενεργητική μάθηση δίνει έμφαση στην πρακτική εφαρμογή αντί για τη θεωρία, κάτι που κερδίζει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον των μικρότερων μαθητών. Για παράδειγμα, αντί να διδάξετε τα κλάσματα σε έναν μαθητή της Α' Δημοτικού με χαρτί και μολύβι, είναι πολύ πιο διασκεδαστικό να φτιάξετε μαζί ένα κέικ χρησιμοποιώντας μεζούρες, ώστε να κατανοήσει απλά κλάσματα όπως το 1/2, το 1/3 ή το 1/4.

Μια μικρή προσαρμογή στη μέθοδο διδασκαλίας, με έμφαση σε πιο οπτικές τεχνικές, θα ξεχωρίσει το στυλ σας και θα κρατήσει τους απρόθυμους μαθητές να επιστρέφουν με όρεξη. Για μαθητές που έχουν μεγαλώσει τα τελευταία χρόνια, η "διασκεδαστική" ή "ενεργητική μάθηση" σημαίνει συχνά χρήση τεχνολογίας. Δοκιμάστε λοιπόν διαδραστικές εφαρμογές και ιστοσελίδες σαν το Khan Academy. Δεν χρειάζεται να είστε έμπειρος καθηγητής για να βρείτε νέους τρόπους διδασκαλίας παλιών εννοιών· αρκεί να σκεφτείτε τον πιο λογικό, διασκεδαστικό και παιχνιδιάρικο τρόπο για να μεταδώσετε μια ιδέα, κάτι που ισχύει ιδιαίτερα για πιο απαιτητικά αντικείμενα όπως τα μαθηματικά και οι φυσικές επιστήμες.

Ιδέες για Επιβράβευση Μαθητών: Χρησιμοποιήστε ένα Σύστημα Ανταμοιβών

Η επιβράβευση δεν αφορά μόνο την παραδοσιακή τάξη, αλλά έχει εξίσου σημαντικό ρόλο και στα ιδιωτικά μαθήματα. Μια ανταμοιβή είναι πολύτιμη για τη ροή του μαθήματος, ειδικά για απρόθυμους μαθητές που ήδη έχουν αμφιβολίες για τα μαθήματα με έναν καθηγητή. Έρευνες δείχνουν ότι οι μαθητές που λαμβάνουν ανταμοιβές δηλώνουν πιο ευχαριστημένοι και πιο παρακινημένοι μετά από αυτές, καθώς οι εκπαιδευτικοί που δίνουν λεκτικές και υλικές ανταμοιβές παρατηρούν θετική επίδραση τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και σε μη ακαδημαϊκό επίπεδο. Ταυτόχρονα, η έρευνα τονίζει ότι μια ανταμοιβή λειτουργεί καλύτερα όταν στοχεύει στην ίδια την προσπάθεια και όχι μόνο στο τελικό αποτέλεσμα, ώστε να μη γίνεται άδικη για μαθητές που δυσκολεύονται περισσότερο, καθώς η επιβράβευση με βάση την προσπάθεια αντί της απόδοσης ενισχύει το αίσθημα ικανότητας των μαθητών. 

Μετά από μερικά μαθήματα με τον μαθητή σας, σκεφτείτε τι τον κάνει πραγματικά χαρούμενο. Ενδεικτικά, μπορείτε να προτείνετε:

Όλες οι παραπάνω ανταμοιβές μπορούν να δοθούν στην αρχή, στη μέση ή στο τέλος του μαθήματος. Προσπαθήστε η ανταμοιβή να σχετίζεται όσο γίνεται με το αντικείμενο του μαθήματος, ώστε να μη διακόπτει τη ροή του. Αξίζει να σημειωθεί πως οι φοιτητές πανεπιστημίου δεν χρειάζονται συνήθως ανταμοιβές, καθώς τους κινητοποιεί ήδη η ανάγκη να περάσουν τα μαθήματα και τις εξετάσεις τους.

Ενθαρρύνετε τον Μαθητή να Θέσει Μαθησιακούς Στόχους

Ανεξάρτητα από τον τύπο μαθητή ή το αντικείμενο που διδάσκετε, φροντίστε ο μαθητής σας να έχει πάντα συγκεκριμένους μαθησιακούς στόχους. Ποια είναι όμως τα οφέλη αυτής της πρακτικής; Οι στόχοι:

Η θέσπιση μαθησιακών στόχων αποτελεί θεμελιώδες κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, και ο καθηγητής βρίσκεται στην καλύτερη θέση για να καθοδηγήσει τον μαθητή προς αυτή την κατεύθυνση. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η θέσπιση στόχων επηρεάζει τα κίνητρα μάθησης, καθώς εστιάζει την προσοχή του μαθητή σε σχετικές με τον στόχο δραστηριότητες και ενισχύει την προσπάθεια και την επιμονή του. Έτσι, ο μαθητής αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και καλύτερη κατανόηση της πορείας του προς την επιτυχία.

Τα κίνητρα μάθησης χτίζονται σταδιακά, μέσα από την υπομονή, τη σχέση εμπιστοσύνης και τη σωστή προσέγγιση σε κάθε μαθητή. Οι μαθησιακοί στόχοι δίνουν στον μαθητή κατεύθυνση, ενώ η ενεργητική μάθηση και το κατάλληλο σύστημα ανταμοιβών κρατούν το ενδιαφέρον του ζωντανό. Κάθε παιδί ξεχωρίζει, και ο ρόλος σας ως καθηγητή είναι να βρείτε τι λειτουργεί καλύτερα για εκείνο.

Δοκιμάστε μία-μία τις παραπάνω τεχνικές στα επόμενα μαθήματά σας και παρατηρήστε πώς αλλάζει η διάθεση του μαθητή σας απέναντι στη μάθηση. Αν έχετε δικές σας εμπειρίες με απρόθυμους μαθητές, μοιραστείτε τις μαζί μας στα σχόλια — ίσως βοηθήσετε κι έναν άλλο καθηγητή να βρει τη λύση που ψάχνει!