Οι μουσικοί διαγωνισμοί αποτελούν εδώ και δεκαετίες από τα πιο αγαπημένα θεάματα του κοινού, είτε πρόκειται για τοπικά φεστιβάλ είτε για εθνικές γιορτές. Ακόμα και πριν η τεχνολογία καταστήσει δυνατή την τηλεοπτική μετάδοσή τους, το κοινό έτρεχε να δει τα νέα ταλέντα που εμφανίζονταν σε αυτούς.
Θα σας εξέπληττε να μάθετε ότι ο διαγωνισμός τραγουδιού Eurovision εμπνεύστηκε από έναν τέτοιο τοπικό διαγωνισμό; Ποια άλλα αξιοσημείωτα γεγονότα κρύβονται πίσω από τη λάμψη και το θέαμα της Γιουροβίζιον; Το Superprof διερευνά:
- τις απαρχές της Eurovision
- τις σημαντικότερες αλλαγές στη μακρά ιστορία του διαγωνισμού
- τους πιο διάσημους καλλιτέχνες που πέρασαν από τη σκηνή της Eurovision
- την παγκόσμια εμβέλεια και την πολιτισμική της επίδραση
Κάθε χρόνο, οι λάτρεις της μουσικής παρακολουθούν με αγωνία τη νέα μετάδοση της Eurovision. Κάποιοι σκέφτονται ότι δημιουργούν και ταυτόχρονα γίνονται μάρτυρες τηλεοπτικής ιστορίας. Καθώς οι φανατικοί του διαγωνισμού περιμένουν να δουν και φέτος ποιοι θα διεκδικήσουν τη νίκη, το Superprof ρίχνει φως στο φαινόμενο Eurovision.
Τα Πρώτα Χρόνια της Eurovision
Η τηλεόραση είναι πολύ παλαιότερη από ό,τι οι περισσότεροι φαντάζονται. Τις πρώτες δεκαετίες, οι τηλεοράσεις ήταν ογκώδεις και ακριβές. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950, έγιναν πιο ελαφριές και προσιτές, και σύντομα πολλά νοικοκυριά ήθελαν να αποκτήσουν τη δική τους.
Στην Ελλάδα, η τηλεόραση άρχισε να εισχωρεί στα σπίτια αργότερα από ό,τι στη Δυτική Ευρώπη, ωστόσο το ενδιαφέρον του κοινού για μουσικά θεάματα ήταν ήδη έντονο. Εκείνη την εποχή, αυτό το τεχνολογικό θαύμα πρόσφερε ελάχιστη ψυχαγωγία για να δικαιολογήσει το κόστος του.
Η Eurovision μεταδίδεται αδιάλειπτα από το 1956, καθιστώντας την τον μακροβιότερο ετήσιο διεθνή τηλεοπτικό μουσικό διαγωνισμό στον κόσμο.
Το δίλημμα αυτό δεν ήταν αποκλειστικά ελληνικό. Παντού, όπου η τεχνολογία ήταν διαθέσιμη, η υπόσχεσή της ξεπερνούσε κατά πολύ αυτό που μπορούσε να προσφέρει. Την εποχή εκείνη, η τηλεόραση λειτουργούσε κυρίως ως δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας. Το ραδιόφωνο, όμως, που ήδη βρισκόταν σε πολλά σπίτια, έκανε αυτή τη δουλειά εξίσου καλά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Ραδιοτηλεόρασης (EBU) ιδρύθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Οι υπεύθυνοί της ήθελαν να εκμεταλλευτούν την επιτυχία του δικτύου μεταδόσεων "Eurovision" και να δοκιμάσουν την τύχη τους στις ζωντανές τηλεοπτικές εκπομπές.
Το 1955, η EBU άρχισε να αναζητά ιδέες. Ο Ιταλός εκπρόσωπος Sergio Pugliese πρότεινε έναν διαγωνισμό τραγουδιού, εμπνευσμένο από το Φεστιβάλ του Sanremo. Ο Ελβετός αντιπρόσωπος πρότεινε να φιλοξενηθεί η εκδήλωση στο Lugano.
Έτσι γεννήθηκε ένα εμβληματικό σόου ταλέντων. Στην πρώτη του έκδοση, καθεμία από τις επτά συμμετέχουσες χώρες ερμήνευσε δύο τραγούδια. Μια επιτροπή κριτών ανέδειξε τον νικητή, ενώ ένας πίνακας εμφάνιζε τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας.
Η EBU μετέδωσε τον πρώτο διαγωνισμό τραγουδιού Eurovision την άνοιξη του 1956. Με τον καιρό, κατέκτησε θέση στο Βιβλίο Γκίνες ως ο μακροβιότερος ετήσιος διεθνής τηλεοπτικός μουσικός διαγωνισμός. Είναι επίσης ένα από τα πιο παρακολουθούμενα μη αθλητικά τηλεοπτικά γεγονότα στον κόσμο.
Φυσικά, ο διαγωνισμός τραγουδιού Eurovision άλλαξε πολύ με τα χρόνια. Για να εκτιμήσει κανείς πόσο μεγάλες ήταν αυτές οι αλλαγές, αξίζει να δει πώς έμοιαζε η πρώτη εκείνη μετάδοση. Η Lys Assia, η πρώτη Ελβετίδα νικήτρια του διαγωνισμού, ερμήνευσε το τραγούδι που της χάρισε τη νίκη με έναν τρόπο που σήμερα μοιάζει σχεδόν από άλλον κόσμο.
Από εκείνες τις πρώτες διοργανώσεις φτάνουμε στη σημερινή Eurovision, ένα τηλεοπτικό θέαμα που συγκεντρώνει εκατομμύρια θεατές παγκοσμίως.
Σταθμοί και Αλλαγές στα Eurovision Αποτελέσματα
Η Eurovision του 1956 ήταν η μοναδική έκδοση που επέτρεψε σε κάθε χώρα να ερμηνεύσει δύο τραγούδια. Την επόμενη χρονιά, ο διαγωνισμός είχε 11 συμμετέχοντες, πολλοί για να τραγουδήσουν από δύο τραγούδια ο καθένας εντός του διαθέσιμου χρόνου.
Το σύστημα βαθμολόγησης 12, 10, 8...έως 1 εισήχθη το 1975 και έχει τροποποιηθεί δύο φορές από τότε. Σήμερα συνδυάζει τις ψήφους των εθνικών επιτροπών κριτών με την τηλεψηφοφορία του κοινού, αποδίδοντας ισότιμη βαρύτητα και στις δύο.
Καθώς η δημοτικότητα του διαγωνισμού αυξανόταν και νέες χώρες εντάσσονταν σε αυτόν, η EBU αναθεώρησε τη μορφή του. Αυτό που ξεκίνησε ως θέαμα μίας βραδιάς εξελίχθηκε σε τριήμερη εκδήλωση. Κάποια στοιχεία, όπως η ορχήστρα, εγκαταλείφθηκαν στην πορεία, ενώ άλλα, όπως οι τεχνολογικές καινοτομίες, ενσωματώθηκαν φυσικά.
Το σύστημα βαθμολόγησης είναι ένα καλό παράδειγμα αυτών των αλλαγών. Στις πρώτες εκδόσεις, η επιτροπή των κριτών ήταν αυτή που αποφάσιζε τα Eurovision αποτελέσματα. Το σύστημα τηλεψηφοφορίας εισήχθη το 1988, δίνοντας στο κοινό τη δυνατότητα να ψηφίσει απευθείας. Το 2003 προστέθηκε η Eurovision ψηφοφορία μέσω SMS, ενώ η ψηφοφορία online έκανε την εμφάνισή της το 2023.
Οι διοργανωτές έπρεπε επίσης να βρουν τρόπους δίκαιης κατανομής των βαθμών. Στις πρώτες 20 περίπου εκδόσεις, οι κριτές απένειμαν βαθμούς σε κλίμακα 10 έως 1, και αργότερα 20 έως 1.
Με τη συμμετοχή του κοινού και τον αυξανόμενο αριθμό συμμετεχόντων, η EBU αντιλήφθηκε ότι χρειαζόταν ένα νέο σύστημα βαθμολόγησης. Σήμερα, η αξιολόγηση της ερμηνείας και των φωνητικών δεξιοτήτων των διαγωνιζόμενων βασίζεται σε ένα πολύπλοκο σύστημα. Η EBU εισήγαγε το σύστημα βαθμολόγησης 12, 10, 8... έως 1 το 1975 και έκτοτε το έχει τροποποιήσει δύο φορές, για να συμπεριλάβει τους ημιτελικούς και την ψηφοφορία του κοινού.
| Έτος | Γεγονός |
|---|---|
| 1964 | Το σύστημα ψηφοφορίας αλλάζει λόγω αύξησης συμμετοχών και η France Gall κερδίζει με το πρώτο rock 'n' roll τραγούδι |
| 1968 | Η Eurovision μεταδίδεται για πρώτη φορά έγχρωμα |
| 1969 | Εισάγονται κανόνες για ισοβαθμίες |
| 1974 | Οι ABBA ερμηνεύουν το Waterloo και γίνονται από τους πιο επιτυχημένους νικητές |
| 1975 | Καθιερώνεται το σύστημα βαθμολογίας 12, 10, 8–1 |
| 1990 | Εισάγεται νέος φωτισμός και εναλλασσόμενα σκηνικά |
| 1998 | Εισάγεται το televoting και καταργείται η ζωντανή ορχήστρα |
| 2004 | Εισάγεται η ψηφοφορία μέσω SMS και ο διαγωνισμός επεκτείνεται σε πολλαπλές βραδιές |
| 2006 | Ερμηνεύεται το 1000ό τραγούδι της Eurovision |
| 2015 | Η Αυστραλία συμμετέχει και η Eurovision αναγνωρίζεται ως μακροβιότερος μουσικός διαγωνισμός |
| 2020 | Ακύρωση λόγω COVID-19 |
| 2023 | Εισάγεται online ψηφοφορία για το παγκόσμιο κοινό |
Μπορούν Διάσημοι Τραγουδιστές να Συμμετέχουν στη Eurovision;
Ο Ιρλανδός Johnny Logan και η Σουηδέζα Loreen απαντούν από μόνοι τους σε αυτό το ερώτημα. Και οι δύο ήταν ήδη δημοφιλείς στις χώρες τους, η φήμη τους όμως μεγάλωσε ακόμα περισσότερο μετά την πρώτη τους εμφάνιση στη Γιουροβίζιον. Ο Johnny Logan κέρδισε το 1980 και το 1987, και η Loreen το 2012 και το 2023.
Όπως δείχνουν τα παραδείγματά τους, ένας προηγούμενος νικητής μπορεί κάλλιστα να κερδίσει ξανά. Αυτό υποδηλώνει ότι αυτοί οι καλλιτέχνες είχαν ήδη κάποια διεθνή έκθεση, κάτι που εν μέρει απαντά στο ερώτημα περί διάσημων τραγουδιστών. Για να το κατανοήσουμε καλύτερα όμως, πρέπει να δούμε πώς φτάνουν οι διαγωνιζόμενοι στη σκηνή της Eurovision.
Η Eurovision με έκανε αυτό που είμαι σήμερα
Έλενα Παπαρίζου
Οι συμμετέχουσες χώρες επιλέγουν τους εκπροσώπους τους με διαφορετικούς τρόπους. Στην Ελλάδα, η ΕΡΤ είναι υπεύθυνη για την επιλογή του εκπροσώπου της χώρας στη Γιουροβίζιον. Πολλοί νέοι καλλιτέχνες επενδύουν στην καλλιέργεια του ταλέντου τους μέσω ιδιαίτερων μαθημάτων τραγουδιού και φωνητικής για να βελτιώσουν την ερμηνεία τους.
Με τα χρόνια, η ΕΡΤ έχει εφαρμόσει διαφορετικές μεθόδους για την επιλογή της ελληνικής συμμετοχής στη Eurovision. Άλλοτε διοργανώνει ανοιχτό διαγωνισμό, άλλοτε επιλέγει εσωτερικά τον εκπρόσωπο της χώρας. Αυτή η εναλλαγή αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα που βιώνουν και οι περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Κάποιες φορές οι αποφάσεις βασίζονται στην αξιολόγηση δημοφιλών ερμηνευτών, ενώ άλλες φορές στην ακρόαση νέων ταλέντων μέσω βίντεο ή ζωντανών οντισιόν. Αυτή η δεύτερη προσέγγιση δίνει την ευκαιρία και σε λιγότερο γνωστούς καλλιτέχνες να διεκδικήσουν μια θέση στη σκηνή της Eurovision.
Στην ιστορία της ελληνικής συμμετοχής στη Γιουροβίζιον, καλλιτέχνες όπως η Έλενα Παπαρίζου και ο Σάκης Ρουβάς έχουν εντυπωσιάσει το ευρωπαϊκό κοινό. Η Έλενα Παπαρίζου μάλιστα κατέκτησε τη νίκη το 2005 με το "My Number One", φέρνοντας τον διαγωνισμό στην Αθήνα το 2006.
Η πορεία της Έλενας Παπαρίζου δεν είναι η μοναδική που συνδέει τους διαγωνισμούς τραγουδιού με μια επιτυχημένη καριέρα. Η ιστορία των talent shows που σημάδεψαν την ελληνική μουσική σκηνή έχει αναδείξει αρκετές τέτοιες περιπτώσεις, από το Fame Story μέχρι το The Voice.
Η Πολιτισμική Επίδραση και η Παγκόσμια Εμβέλεια της Eurovision
Από τις πρώτες εκπομπές της Eurovision σώζονται ελάχιστα στατιστικά στοιχεία. Δεν γνωρίζουμε, για παράδειγμα, πόσοι τηλεθεατές παρακολούθησαν τότε τον διαγωνισμό. Εκείνη την εποχή, όσοι είχαν τηλεόραση φιλοξενούσαν φίλους και γείτονες για να παρακολουθήσουν μαζί τη μετάδοση. Παράλληλα, η EBU μετέδιδε τον διαγωνισμό ταυτόχρονα από ραδιόφωνο και τηλεόραση.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι η Γιουροβίζιον συγκεντρώνει εκατοντάδες εκατομμύρια τηλεθεατές. Η διαδικτυακή πύλη της Eurovision, που λειτουργεί από το 2001, επιτρέπει στους λάτρεις του διαγωνισμού να τον παρακολουθούν ακόμα και εκτός της περιοχής της EBU.
Σε όλο τον κόσμο, χώρες και κοινότητες διοργανώνουν εκδηλώσεις σχετικές με τη Eurovision. Τα λεγόμενα "pre-parties" πραγματοποιούνται από τον Μάρτιο, όταν ανακοινώνονται οι συμμετέχοντες, έως τον Μάιο, όταν μεταδίδεται ο τελικός του διαγωνισμού. Είναι ευκαιρίες για τον Τύπο και τους Eurovision fans να γνωρίσουν από κοντά τον εκπρόσωπο της χώρας τους, και μερικές φορές να απολαύσουν ακόμα και ένα μικρό live.
Το OGAE, το επίσημο fan club της Eurovision, διαθέτει σήμερα πάνω από 40 παραρτήματα σε όλο τον κόσμο. Τα μέλη του συναντώνται από κοντά, αλλά και διαδικτυακά, για να ξαναζήσουν παλιούς διαγωνισμούς και να συζητήσουν για τα τραγούδια Eurovision που έρχονται. Η Ελλάδα διαθέτει το δικό της παράρτημα του OGAE, με πιστούς fans που παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη του διαγωνισμού.
Το OGAE είναι το παλαιότερο fan club της Eurovision, αλλά σίγουρα όχι το μοναδικό. Πολλές χώρες διαθέτουν τοπικές και εθνικές ομάδες αφιερωμένες στη Γιουροβίζιον, και τα κανάλια συχνά περιλαμβάνουν αποσπάσματα από τη δραστηριότητά τους στις ετήσιες μεταδόσεις.
Ο διαγωνισμός έχει επίσης βρει τη θέση του στα τοπικά φεστιβάλ και στη λαϊκή κουλτούρα. Στην Ελλάδα, η Eurovision αποτελεί κάθε χρόνο αφορμή για συζητήσεις, σχόλια και χιούμορ που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια του ίδιου του διαγωνισμού.
Το ενδιαφέρον αυτό τρέφεται εν μέρει και από το εγχώριο μουσικό οικοσύστημα. Τραγουδιστές που πέρασαν από τη Eurovision και επέστρεψαν στις ελληνικές οθόνες, ως coaches σε διαγωνισμούς μουσικών ταλέντων, συνδέουν τους δύο κόσμους με τρόπο που δεν είναι τυχαίος.
Το επίσημο fan club της Eurovision διαθέτει πάνω από 40 παραρτήματα σε όλο τον κόσμο, με την Ελλάδα να έχει το δικό της από τα πρώτα χρόνια.
Και μιλώντας για σοβαρά θέματα, ο κόσμος βρίσκεται σε μια περίοδο έντονης αναταραχής. Ιστορικά, πολλές από τις διαμάχες γύρω από τη Eurovision αντικατοπτρίζουν ευρύτερα παγκόσμια γεγονότα. Η απόσυρση της Γεωργίας το 2009 είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Εκείνη τη χρονιά, η EBU έκρινε ότι οι στίχοι του γεωργιανού τραγουδιού ήταν υπερβολικά πολιτικοποιημένοι για να μεταδοθούν. Αντί να αλλάξει το τραγούδι, η χώρα επέλεξε να αποσυρθεί εξ ολοκλήρου.
Στη διάρκεια της ιστορίας της Eurovision, πολλές χώρες και τηλεθεατές έχουν μποϋκοτάρει τον διαγωνισμό για πολιτικούς λόγους. Αυτό είναι απολύτως κατανοητό. Ωστόσο, ούτε η EBU ούτε ο ίδιος ο διαγωνισμός τραγουδιού Eurovision επιδιώκουν να επηρεάσουν καλλιτέχνες ή κοινό προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Η πολιτική είναι προσωπική υπόθεση. Η μουσική όμως είναι καθολική. Και αν υπάρχει κάτι που μπορεί να μας ενώσει σε δύσκολες εποχές, αυτό είναι τα καλύτερα τραγούδια της Eurovision που έχουν περάσει από τη σκηνή της και έχουν αφήσει το στίγμα τους στη συλλογική μας μνήμη.
Περίληψη με AI:
Σας άρεσε το άρθρο; Βαθμολογήστε το!
Loading...
